Person
Person

१४ मार्च, २०२५

महाराष्ट्रातील इको-गणपती: एक चळवळ नाही, तर एक वचनबद्धता

सिध्देश कदम

ज्ञानाची हरित चळवळ

महाराष्ट्रात गणेशोत्सव हा केवळ एक सण नाही, तर तो आपल्या संस्कृतीचा आणि आस्थेचा अविभाज्य भाग आहे.  

मात्र, बदलत्या काळानुसार आपल्या उत्सवाच्या पद्धतींमुळे पर्यावरणावर होणारा परिणाम विचारात घेणे आवश्यक झाले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे अध्यक्ष सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखाली, 'इको-गणपती' (पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव) ही संकल्पना आता केवळ एक तात्पुरती चळवळ राहिलेली नाही, तर ती प्रत्येक महाराष्ट्राच्या नागरिकाची एक वचनबद्धता बनली आहे. 

सिद्धेश कदम यांच्या मार्गदर्शनाखाली

महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळा ने या उत्सवाला पर्यावरणाशी जोडण्यासाठी अनेक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहेत

१. उत्सवाचे स्वरूप बदलणारी दृष्टी 


पारंपारिकपणे प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती आणि रासायनिक रंगांचा वापर केला जात असे, ज्यामुळे जलप्रदूषण मोठ्या प्रमाणात होत असे. सिद्धेश कदम यांनी 'शाडूच्या मातीच्या मूर्ती' आणि नैसर्गिक रंगांच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी व्यापक मोहीम हाती घेतली. त्यांच्या मते, "आपल्या श्रद्धेचा सन्मान करताना निसर्गाचे रक्षण करणे ही आपली नैतिक जबाबदारी आहे." 


२. 'शहाणपण देगा देवा' मोहीम 


२०२४ मध्ये 'महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाद्वारे राबवण्यात आलेली ही मोहीम अत्यंत यशस्वी ठरली. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना पर्यावरणपूरक विसर्जनासाठी प्रोत्साहित करणे हा होता. 


  • कृत्रिम तलाव: नद्या आणि समुद्राचे प्रदूषण रोखण्यासाठी शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिम तलाव निर्माण करण्यात आले. 


  • मूर्ती संकलन: हजारो गणेशभक्तांनी आपल्या मूर्तींचे विसर्जन या कृत्रिम तलावांमध्ये करून पर्यावरणाप्रती आपली कटिबद्धता सिद्ध केली. 


३. आकडेवारी आणि परिणाम 


सिद्धेश कदम यांच्या पुढाकारामुळे २०२४ च्या उत्सवात सकारात्मक बदल दिसून आले: 


  • राज्यात ८२,००० हून अधिक गणेशमूर्तींचे विसर्जन पर्यावरणपूरक पद्धतीने करण्यात आले. 


  • मोठ्या सार्वजनिक मंडळांनी देखील थर्माकोल आणि प्लास्टिकचा वापर टाळून नैसर्गिक सजावटीला प्राधान्य दिले. 


  • जलकुंभांमधील प्रदूषणाची पातळी मागील वर्षांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी झाल्याचे दिसून आले. 


४. लोकसहभाग आणि जागरूकता 


ही केवळ सरकारी मोहीम राहू नये, यासाठी सिद्धेश कदम यांनी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या माध्यमातून शाळा, महाविद्यालये आणि गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये जनजागृती केली. कार्यशाळांच्या माध्यमातून मूर्ती बनवण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले, ज्यामुळे लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वांमध्ये पर्यावरणाप्रती जागरूकता निर्माण झाली. 


५. सिद्धेश कदम: शाश्वत परंपरेचे प्रवर्तक 


एक पर्यावरणीय नेते म्हणून सिद्धेश कदम यांनी हे सिद्ध केले की, परंपरा आणि पर्यावरण संरक्षण हे एकमेकांच्या विरोधात नसून ते हातात हात घालून चालू शकतात. त्यांच्या या 'ग्रीन व्हिजन'मुळे महाराष्ट्र आज देशाला पर्यावरणपूरक सण साजरे करण्याचा आदर्श घालून देत आहे. 

निष्कर्ष

'इको-गणपती' ही आता केवळ एक वर्षातून एकदा येणारी मोहीम नाही, तर ती महाराष्ट्राच्या शाश्वत भविष्यासाठी दिलेली एक वचनबद्धता आहे.

सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे हे प्रयत्न आपल्याला एका स्वच्छ आणि प्रदूषणमुक्त उद्याकडे घेऊन जात आहेत.

Person
Person

१४ मार्च, २०२५

महाराष्ट्रातील इको-गणपती: एक चळवळ नाही, तर एक वचनबद्धता

सिध्देश कदम

ज्ञानाची हरित चळवळ

महाराष्ट्रात गणेशोत्सव हा केवळ एक सण नाही, तर तो आपल्या संस्कृतीचा आणि आस्थेचा अविभाज्य भाग आहे.  

मात्र, बदलत्या काळानुसार आपल्या उत्सवाच्या पद्धतींमुळे पर्यावरणावर होणारा परिणाम विचारात घेणे आवश्यक झाले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे अध्यक्ष सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखाली, 'इको-गणपती' (पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव) ही संकल्पना आता केवळ एक तात्पुरती चळवळ राहिलेली नाही, तर ती प्रत्येक महाराष्ट्राच्या नागरिकाची एक वचनबद्धता बनली आहे. 

सिद्धेश कदम यांच्या मार्गदर्शनाखाली

महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळा ने या उत्सवाला पर्यावरणाशी जोडण्यासाठी अनेक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहेत

१. उत्सवाचे स्वरूप बदलणारी दृष्टी 


पारंपारिकपणे प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती आणि रासायनिक रंगांचा वापर केला जात असे, ज्यामुळे जलप्रदूषण मोठ्या प्रमाणात होत असे. सिद्धेश कदम यांनी 'शाडूच्या मातीच्या मूर्ती' आणि नैसर्गिक रंगांच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी व्यापक मोहीम हाती घेतली. त्यांच्या मते, "आपल्या श्रद्धेचा सन्मान करताना निसर्गाचे रक्षण करणे ही आपली नैतिक जबाबदारी आहे." 


२. 'शहाणपण देगा देवा' मोहीम 


२०२४ मध्ये 'महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाद्वारे राबवण्यात आलेली ही मोहीम अत्यंत यशस्वी ठरली. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना पर्यावरणपूरक विसर्जनासाठी प्रोत्साहित करणे हा होता. 


  • कृत्रिम तलाव: नद्या आणि समुद्राचे प्रदूषण रोखण्यासाठी शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिम तलाव निर्माण करण्यात आले. 


  • मूर्ती संकलन: हजारो गणेशभक्तांनी आपल्या मूर्तींचे विसर्जन या कृत्रिम तलावांमध्ये करून पर्यावरणाप्रती आपली कटिबद्धता सिद्ध केली. 


३. आकडेवारी आणि परिणाम 


सिद्धेश कदम यांच्या पुढाकारामुळे २०२४ च्या उत्सवात सकारात्मक बदल दिसून आले: 


  • राज्यात ८२,००० हून अधिक गणेशमूर्तींचे विसर्जन पर्यावरणपूरक पद्धतीने करण्यात आले. 


  • मोठ्या सार्वजनिक मंडळांनी देखील थर्माकोल आणि प्लास्टिकचा वापर टाळून नैसर्गिक सजावटीला प्राधान्य दिले. 


  • जलकुंभांमधील प्रदूषणाची पातळी मागील वर्षांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी झाल्याचे दिसून आले. 


४. लोकसहभाग आणि जागरूकता 


ही केवळ सरकारी मोहीम राहू नये, यासाठी सिद्धेश कदम यांनी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या माध्यमातून शाळा, महाविद्यालये आणि गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये जनजागृती केली. कार्यशाळांच्या माध्यमातून मूर्ती बनवण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले, ज्यामुळे लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वांमध्ये पर्यावरणाप्रती जागरूकता निर्माण झाली. 


५. सिद्धेश कदम: शाश्वत परंपरेचे प्रवर्तक 


एक पर्यावरणीय नेते म्हणून सिद्धेश कदम यांनी हे सिद्ध केले की, परंपरा आणि पर्यावरण संरक्षण हे एकमेकांच्या विरोधात नसून ते हातात हात घालून चालू शकतात. त्यांच्या या 'ग्रीन व्हिजन'मुळे महाराष्ट्र आज देशाला पर्यावरणपूरक सण साजरे करण्याचा आदर्श घालून देत आहे. 

निष्कर्ष

'इको-गणपती' ही आता केवळ एक वर्षातून एकदा येणारी मोहीम नाही, तर ती महाराष्ट्राच्या शाश्वत भविष्यासाठी दिलेली एक वचनबद्धता आहे.

सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे हे प्रयत्न आपल्याला एका स्वच्छ आणि प्रदूषणमुक्त उद्याकडे घेऊन जात आहेत.

Person
Person

१४ मार्च, २०२५

महाराष्ट्रातील इको-गणपती: एक चळवळ नाही, तर एक वचनबद्धता

सिध्देश कदम

ज्ञानाची हरित चळवळ

महाराष्ट्रात गणेशोत्सव हा केवळ एक सण नाही, तर तो आपल्या संस्कृतीचा आणि आस्थेचा अविभाज्य भाग आहे.  

मात्र, बदलत्या काळानुसार आपल्या उत्सवाच्या पद्धतींमुळे पर्यावरणावर होणारा परिणाम विचारात घेणे आवश्यक झाले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे अध्यक्ष सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखाली, 'इको-गणपती' (पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव) ही संकल्पना आता केवळ एक तात्पुरती चळवळ राहिलेली नाही, तर ती प्रत्येक महाराष्ट्राच्या नागरिकाची एक वचनबद्धता बनली आहे. 

सिद्धेश कदम यांच्या मार्गदर्शनाखाली

महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळा ने या उत्सवाला पर्यावरणाशी जोडण्यासाठी अनेक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहेत

१. उत्सवाचे स्वरूप बदलणारी दृष्टी 


पारंपारिकपणे प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती आणि रासायनिक रंगांचा वापर केला जात असे, ज्यामुळे जलप्रदूषण मोठ्या प्रमाणात होत असे. सिद्धेश कदम यांनी 'शाडूच्या मातीच्या मूर्ती' आणि नैसर्गिक रंगांच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी व्यापक मोहीम हाती घेतली. त्यांच्या मते, "आपल्या श्रद्धेचा सन्मान करताना निसर्गाचे रक्षण करणे ही आपली नैतिक जबाबदारी आहे." 


२. 'शहाणपण देगा देवा' मोहीम 


२०२४ मध्ये 'महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाद्वारे राबवण्यात आलेली ही मोहीम अत्यंत यशस्वी ठरली. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना पर्यावरणपूरक विसर्जनासाठी प्रोत्साहित करणे हा होता. 


  • कृत्रिम तलाव: नद्या आणि समुद्राचे प्रदूषण रोखण्यासाठी शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिम तलाव निर्माण करण्यात आले. 


  • मूर्ती संकलन: हजारो गणेशभक्तांनी आपल्या मूर्तींचे विसर्जन या कृत्रिम तलावांमध्ये करून पर्यावरणाप्रती आपली कटिबद्धता सिद्ध केली. 


३. आकडेवारी आणि परिणाम 


सिद्धेश कदम यांच्या पुढाकारामुळे २०२४ च्या उत्सवात सकारात्मक बदल दिसून आले: 


  • राज्यात ८२,००० हून अधिक गणेशमूर्तींचे विसर्जन पर्यावरणपूरक पद्धतीने करण्यात आले. 


  • मोठ्या सार्वजनिक मंडळांनी देखील थर्माकोल आणि प्लास्टिकचा वापर टाळून नैसर्गिक सजावटीला प्राधान्य दिले. 


  • जलकुंभांमधील प्रदूषणाची पातळी मागील वर्षांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी झाल्याचे दिसून आले. 


४. लोकसहभाग आणि जागरूकता 


ही केवळ सरकारी मोहीम राहू नये, यासाठी सिद्धेश कदम यांनी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या माध्यमातून शाळा, महाविद्यालये आणि गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये जनजागृती केली. कार्यशाळांच्या माध्यमातून मूर्ती बनवण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले, ज्यामुळे लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वांमध्ये पर्यावरणाप्रती जागरूकता निर्माण झाली. 


५. सिद्धेश कदम: शाश्वत परंपरेचे प्रवर्तक 


एक पर्यावरणीय नेते म्हणून सिद्धेश कदम यांनी हे सिद्ध केले की, परंपरा आणि पर्यावरण संरक्षण हे एकमेकांच्या विरोधात नसून ते हातात हात घालून चालू शकतात. त्यांच्या या 'ग्रीन व्हिजन'मुळे महाराष्ट्र आज देशाला पर्यावरणपूरक सण साजरे करण्याचा आदर्श घालून देत आहे. 

निष्कर्ष

'इको-गणपती' ही आता केवळ एक वर्षातून एकदा येणारी मोहीम नाही, तर ती महाराष्ट्राच्या शाश्वत भविष्यासाठी दिलेली एक वचनबद्धता आहे.

सिद्धेश कदम यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे हे प्रयत्न आपल्याला एका स्वच्छ आणि प्रदूषणमुक्त उद्याकडे घेऊन जात आहेत.